Αναρτήσεις

Ευρύ (ρεαλιστικό) κάδρο και πνεύμα

Εικόνα
MACHADO DE ASSIS « Ρεαλιστική Τριλογία » ΜΕΤΑΘΑΝΑΤΙΕΣ ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ   ΤΟΥ ΜΠΡΑΣ ΚΟΥΜΠΑΣ , ΚΙΝΚΑΣ ΜΠΟΡΜΠΑ , ΔΟΝ ΚΑΣΜΟΥΡΟ Μετάφραση - Πρόλογος - Σημειώσεις : Μαρία Παπαδήμα Gutenberg  ( σειρά «Orbis Literae»), 2017 Σελ . 1.008 (πρώτη δημοσίευση  efsyn  ) «Πιστέψτε με, το μικρότερο κακό στον κόσμο είναι η ανάμνηση· μην εμπιστεύεστε την ευτυχία τού σήμερα· υπάρχει πάντα μέσα της μια σταγόνα απ’ το σάλιο του Κάιν. Οταν περάσει ο χρόνος, όταν τελειώσει ο σπασμός, τότε, τότε ίσως μπορεί κανείς να νιώσει μια πραγματική ευχαρίστηση, διότι μεταξύ αυτών των δύο ψευδαισθήσεων η καλύτερη είναι αυτή που μπορούμε να τη νιώσουμε χωρίς πόνο». Στις «Μεταθανάτιες αναμνήσεις του Μπρας Κούμπας», το πρώτο μυθιστόρημα της «Ρεαλιστικής Τριλογίας», ένας ήδη νεκρός, στον οποίο ανήκει το παραπάνω απόσπασμα, αφηγείται τη ζωή του. Οχι γιατί πιστεύει ότι η συγκεκριμένη ζωή αξίζει να γίνει αντικείμενο αφήγησης, αλλά γιατί είναι μέρος (μαζί με το τέλος της) ενός αδυσώπητου χρόνου που πα...

Το ρεύμα του χρόνου

Εικόνα
Alejandro Zambra, Η ιδιωτική ζωή των δέντρων, μετ. Αχιλλέας Κυριακίδης, εκδ. Ίκαρος, Αθήνα 2017.  (πρώτη δημοσίευση  frear )   «Προσηλώσου στο ρεύμα: η γέφυρα προχωράει, εμείς προχωράμε, το νερό είναι ήρεμο, λιμνάζει» Ένα μικρό μυθιστόρημα μόλις ενενήντα περίπου σελίδων του Χιλιανού συγγραφέα Αλεχάντρο Σάμπρα (Alejandro Zampra), κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ίκαρος σε μετάφραση του Αχιλλέα Κυριακίδη, με τίτλο Η ιδιωτική ζωή των δέντρων. Ο Σάμπρα είναι ήδη γνωστός στη χώρα μας από τις μεταφράσεις των έργων του, Μπονσάι και Τρόποι να γυρίζεις σπίτι, όλα γραμμένα σε μικρή αφηγηματική φόρμα που προσιδιάζει στα χαρακτηριστικά της νουβέλας.  

Ο αόρατος πόλεμος

Εικόνα
( πρώτη δημοσίευση στην Εφημερίδα των Συντακτών ) «Το άκυρο αύριο», Κοσμά Χαρπαντίδη, Εκδόσεις Πόλις Ο Πωλ Βαλερύ είχε γράψει ότι «Η ιστορία είναι το πιο επικίνδυνο προϊόν που έχει παρασκευάσει η χημεία της διάνοιας. Δικαιολογεί ό, τι θέλει ο καθένας. Δεν διδάσκει τίποτα απολύτως, γιατί χωράει τα πάντα, και δίνει για όλα παραδείγματα». Και καταλήγει πως «μπαίνουμε στην ιστορία με την πλάτη. Η ιστορία είναι η επιστήμη εκείνου που δεν ξαναγίνεται» Όταν είδε η μητέρα του ζωγράφου Ντεγκά, Σελεστίνα, στον προθάλαμο της οικίας της χήρας του επαναστάτη Λε Μπα, κρεμασμένα τα πορτραίτα του Ροβεσπιέρου, του Κουτόν και του Σαίν –Ζύστ, αναφώνησε, «έχετε στο σπίτι σας αυτά τα τέρατα;». Η απάντηση από τη χήρα του Λε Μπα ήταν άμεση· «Σώπα, Σελεστίνα! Ήταν άγιοι».

Η αιωνιότητα της φαντασίας

Εικόνα
( πρώτη δημοσίευση στην Εφημερίδα των Συντακτών ) Ουίλλιαμ Μπλέικ, Peter Ackroyd, (Μετάφραση Γιώργος Λαμπράκος, εκδόσεις Πατάκη Ο W . B . Yeats έχει γράψει ότι «ήταν πολλοί αυτοί που αγάπησαν το μέλλον σαν ερωμένη, και το μέλλον έσμιξε την ανάσα του με τη δική τους, τίναξε τα μαλλιά του, και τους έκρυψε την ίδια τους  την εποχή. Ο William Blake ήταν ένας απ’ αυτούς». Ο Peter Ackroyd στην αρχή της βιογραφίας του για τον Blake , σημειώνει ότι «στην οραματική φαντασία του δεν υπάρχει ούτε γέννηση ούτε θάνατος, καμία αρχή κανένα τέλος, μόνο το διαρκές, το εντός του χρόνου οδοιπορικό προς την αιωνιότητα», εκεί που ανήκε η τέχνη και η ζωή του.

Ανίχνευση δικαιϊκών αρχών «Στη σωφρονιστική αποικία» του Franz Kafka

Εικόνα
( πρώτη δημοσίευση στο frear )  Στη Σωφρονιστική Αποικία, Εκδόσεις Κίχλη, Μετ. Βασίλης Τσαλής Ο Κάφκα είναι σπουδαίος συγγραφέας. Καταφέρνει πάντα να υποτάξει τον αναγνώστη στην περιοχή της μη κρίσης. Ο αναγνώστης γίνεται ο ίδιος υπερκειμενικός αφηγητής. Όπως εξηγεί η Ντόριτ Κόν στην μελέτη της   Transparent Minds (Διάφανοι Νόες), όπου αναλύει το διήγημα του Κάφκα «Η Κρίση», «έχουμε μία εντυπωσιακή απουσία των πρόδηλων στοιχείων διαφοράς ανάμεσα στην αφηγηματική και την εικονική συνείδηση». Και συνεχίζει η Τζίνα Πολίτη στο δοκίμιό της «Όχι, (όχι εγώ)», που βρίσκεται στον τόμο δοκιμίων με τίτλο «Στα όρια της γραφής», ότι «…ο αφηγητής δεν προχωρεί σε καμία αξιολόγηση ή κρίση που να αφορά τον ήρωα, ούτε επιδίδεται στην ανάλυση του χαρακτήρα του. Είναι βέβαια διακριτικά παρών, ωστόσο απουσιάζουν από το κείμενο όλα εκείνα τα στοιχεία της αφηγηματικής ρητορικής».

«Υγρή Πόλη», της Φωτεινής Ναούμ, Εκδόσεις Διόπτρα.

Εικόνα
( πρώτη δημοσίευση στο fractalart )   Ποιος είναι ο τρίτος που περπατεί πάντα στο πλάι σου;/ Όταν μετρώ είμαι εγώ και συ μαζί μου/ Μα όταν κοιτάζω εμπρός στον άσπρο δρόμο/ Υπάρχει πάντα κάποιος που περπατεί στο πλάι σου ». Είναι οι στίχοι από την Έρημη Χώρα του Τ.Σ. Έλιοτ που φαίνεται να ακούει ο Λεωνίδας, ο κουρέας,  το κεντρικό πρόσωπο της δράσης που εξελίσσεται στην Υγρή Πόλη της Κομοτηνής. Στις τελευταίες σελίδες του βιβλίου της Φωτεινής Ναούμ, οι στίχοι από το εμβληματικό ποίημα μπήγουν στην καρδιά του αναγνώστη που ακολούθησε τη μυθιστορηματική διαδρομή, οριστικά και αμετάκλητα την απόγνωση ενός ανθρώπου που έζησε, σκοτώνοντας τον εαυτό του. Και συνεχίζει ο ποιητής « Γλιστρώντας τυλιγμένος σε καστανό μανδύα,/κουκουλωμένος/Αν είναι άντρας αν είναι γυναίκα δεν το ξέρω/Μ’ αυτός εκεί ποιος είναι απ’ τ’ άλλο πλάι σου; ».

"Η Ανάσταση" του Λέοντος Τολστόη.

Εικόνα
( πρώτη δημοσίευση στο frear )  Στις 28 Οκτωβρίου του 1910 ο κόμης Λέων Νικολάγιεβιτς Τολστόη, η μεγάλη καρδιά της αυτοκρατορικής Ρωσίας, ο «άνθρωπος ανθρωπότητα», όπως τον αποκάλεσε ο άλλος μεγάλος συμπατριώτης του, ο Μαξίμ Γκόργκυ, απαρνιόταν οικογένεια, περιουσία, καλοπέραση, δόξα και έφυγε κρυφά απ’ το σπίτι του στη Γιάσναγια Πολιάνα, εγκαταλείποντας τη γυναίκα του Σοφία για να ζήσει «κοντά στο θεό» όπως έγραψε ο ίδιος στο ημερολόγιό του. Αυτό το ταξίδι κράτησε δέκα μέρες. Στο σιδηροδρομικό σταθμό του Αστάποβο (σήμερα Λ. Τολστόη), πέφτει άρρωστος με υψηλό πυρετό. Στις 7 Νοεμβρίου του 1910 πεθαίνει σε ηλικία 82 ετών.